Hayot kutilmagan voqealarga boy. Bugun hamma narsa reja bo‘yicha ketayotgan bo‘lsa, ertaga texnika buzilib qolishi, kutilmagan xarajatlar paydo bo‘lishi yoki yangi ish izlashga to‘g‘ri kelishi mumkin. Shunday paytlarda qiyinchiliklarni ortiqcha stressiz yengish uchun moliyaviy zaxiraning bo‘lishi juda muhim. Moliyaviy xavfsizlik yostig‘i kelajakka ishonch bag‘ishlaydi, kutilmagan xarajatlardan himoya qiladi va murakkab vaziyatlarda xotirjamlikni saqlashga yordam beradi. Uni qanday yaratish mumkin? Quyidagi oddiy qadamlarga amal qiling:
1.Kerakli mablag‘ni aniqlang
Asosiy oylik xarajatlaringizni hisoblab chiqing: kommunal to‘lovlar, oziq-ovqat, transport. Masalan, agar sizga oyiga 3 million so‘m kerak bo‘lsa, moliyaviy zaxira 9–18 million so‘m bo‘lishi tavsiya etiladi. Agar bu summa sizga kattadek tuyulsa, hech bo‘lmaganda bir oylik xarajatlaringizni qoplash uchun jamg‘ara boshlang.
2.Muntazam ravishda jamg‘aring
Birinchi bosqichda daromadingizning 5–10% ini ajratish kifoya. Eng muhimi – jamg‘arish odatini shakllantirish.
3.Qo‘shimcha daromadlardan foydalaning
Moliyaviy zaxirani to‘ldirish uchun bonuslar, keshbek, mukofot pullari va kutilmagan tushumlarni jamg‘aring.
4.Ishonchli saqlash usulini tanlang
Naqd pul, bank omonati yoki jamg‘arma hisobi – eng muhimi, mablag‘laringiz xavfsiz va zarurat tug‘ilganda osongina olinadigan bo‘lishi kerak. Masalan, jamg‘arma hisobi favqulodda holatda tez pul yechib olish imkonini beradi. Bunday hisobni ochish juda oson, masalan, TBC Bank ilovasida.
5.Jarayonni avtomatlashtiring
Avtomatik o‘tkazmalarni yoqing, shunda maosh tushishi bilan uning bir qismi zaxira uchun ajratiladi. Bu esa ortiqcha tashvishsiz jamg‘arishga yordam beradi.
Jamg‘arishda keng tarqalgan xatolar
Agar moliyaviy reja to‘g‘ri tuzilmasa, jamg‘armalaringiz tezda kamayib ketishi yoki umuman qolmasligi mumkin. Qanday xatolardan qochish kerak?
«Keyinroq jamg‘arishni boshlayman» – lekin inqiroz yuzaga kelganda, kech bo‘lishi mumkin;
«Hamma pulimni uyda saqlayman» – bu o‘g‘irlik xavfi va inflyatsiya ta’siridan himoyasiz qolish demakdir;
«Faqat ortib qolganini jamg‘araman» – rejasiz pul ortib qolmaydi;
«Mayda-chuydalarga jamg‘armadan sarflayman» – natijada zarur paytda kerakli mablag‘ qolmaydi.
Moliyaviy zaxirani behuda sarflamang! Bu mablag‘ tasodifiy xaridlar yoki hordiq uchun emas, balki haqiqatan ham qiyin vaziyatlarda sizga yordam berish uchun kerakligini yodda saqlang.